Đặng Quốc Minh DươngSân khấu & Điện ảnh17 tháng 6 2017Lượt xem: 4402

“Tấm Cám: chuyện không kể” – từ bỏ truyện nói tới điện ảnh


*

Tháng 8/2016, thị trường điện ảnh Việt Nam dậy sóng bởi bộ phim truyền hình Tấm Cám: chuyện không kể. Trước lúc trình chiếu, qua trailer giới thiệu, người theo dõi tỏ ra vô cùng hào hứng với bộ phim truyền hình này vì… háo hức chờ đợi những chuẩn bị được kể! dậy sóng cũng đề nghị bởi truyện Tấm Cám là truyện cổ tích quá thân thuộc với mọi fan nên khán giả có lý do để chờ đợi “sự làm mới” của ê kíp làm cho phim. Dậy sóng cũng cần bởi đây là bộ phim truyện đầu tay của đạo diễn Ngô Thanh Vân - một đả nữ kĩ năng của xóm điện hình ảnh Việt Nam. Nhưng thật, chỉ cần làm phép thử, tôi gõ nhiều từ “phim Tấm Cám: chuyện không kể” lên google cùng đã nhận được những nhỏ số bất thần như:

- khoảng 1.670.000 hiệu quả chỉ vào 0,40 giây;

- 1 loạt đường links dẫn đến những tìm kiếm liên quan đến bộ phim truyền hình này;

- Nó bên trong top 10 phim tình cảm việt nam hay tuyệt nhất của nước ta năm 2016;

- không hề ít bài cảm nhận về bộ phim này;

- ….

Bạn đang xem: Truyện tấm cám chưa kể

Từ sự lôi kéo đó, từ bỏ những thông số kỹ thuật trên, tôi đã chuẩn bị xếp thời gian để coi phim này, thậm chí xem lại các lần nhằm từ kia đưa gồm có nhận xét, reviews từ mắt nhìn của một người phân tích về Văn học tập dân gian.

1. Những bộc lộ vui…

Sau khi bộ phim truyền hình Tấm Cám: chuyện không kể được trình chiếu, hết sức nhiều nội dung bài viết đã điểm lại những thành công của bộ phim này. Quan sát chung, phần lớn các ý kiến là khen nhiều hơn chê. Có thể tổng kết về một số tín hiệu vui từ bộ phim truyện này như:

- Đạo diễn Ngô Thanh Vân vẫn quy tụ được dàn diễn viên xứng trung bình với bộ phim: vừa trẻ em trung, dễ thương (như Hạ Vi, Isaac, Thanh Vân,…), vừa tay nghề cao (như Thành Lộc, Hữu Châu, Ngọc Giàu,…), vừa sở hữu lực lượng fan hùng hậu của tập thể nhóm 365. Diễn viên gồm lạ, tất cả quen nhưng nhìn chung, họ vẫn diễn xuất hơi đạt.

- Đạo diễn Ngô Thanh Vân và ê gấp đã lựa chọn được gần như hình hình ảnh chỉn chu, gồm phần quá trội so với mặt bằng chung của phim Việt. đông đảo đại cảnh về thiên nhiên rất hùng vĩ với ấn tượng, trong khi đó, những phân đoạn có sự ảnh hưởng của kỹ xảo cũng rất được làm tốt.

- Lần trước tiên khán giả nhận thấy một bộ phim Việt có bố quân tướng sĩ trang phục áo gần kề sắt chỉn chu, đẹp cho từng cụ thể và còn đông đảo, hùng hậu không thất bại kém gì phim nước ngoài.

- Về phục trang cổ trang: gồm sự chi tiêu hoàn chỉnh, là điểm nhấn lớn duy nhất trong bộ phim truyền hình này. Có thể nói, Ngô Thanh Vân đã quyết tâm nhào nặn người con tinh thần của chính mình thật dễ thương từ ngôn từ đến hình thức, cô biểu hiện mình không nông cạn trong bất kỳ chi ngày tiết nào.

- Sau cùng, cũng phải nói tới doanh thu: tuy không được trình chiếu tại CGV (cụm rạp chiếm đến 40% thị trường tại vn hiện nay) nhưng chỉ sau hơn một mon công chiếu, tập phim Tấm Cám: chuyện chưa kể đã khiến cho cơn sốt ở những phòng vé, đã có lợi nhuận đạt 66 tỉ, với trên một triệu lượt xem. Đây quả là nhỏ số tuyệt hảo trong thị phần phim hình ảnh vốn được coi như là bi ai của thôn điện hình ảnh Việt Nam.

Bên cạnh những bộc lộ vui đó, cửa hàng chúng tôi nhận thấy rằng, bộ phim còn tương đối nhiều “hạt sạn” trong việc xây dựng kịch bản – tiếc cầm điều này lại khá nhiều, và càng thấy tiếc nuối hơn vì chưng thiếu những ý kiến có tính kim chỉ nan của những nhà trình độ – độc nhất vô nhị là các nhà nghiên cứu và phân tích về văn hóa, văn học.

2. Những cắt xén xứng đáng tiếc…

So với truyện cổ tích Tấm Cảm, kịch bản của tập phim đã cắt đi hơi nhiều cụ thể – mà lại theo tôi, đó là những cụ thể rất đắt, rất đáng giá. Xin điểm qua một số chi tiết đó:

- Lược đi hoặc nhẹ hóa các cụ thể thể hiện sự mâu thuẫn giữa hai mẹ Tấm - Cám. Như đã biết, mặc dầu truyện cổ tích Tấm Cám gồm chủ đề là dì ghẻ - con ông xã (như ý niệm lâu nay) giỏi là chủ đề “đánh tráo thân phận” thân hai chị em Tấm – Cám (như quan niệm của GS. Nguyễn Tấn Đắc) thì đều cho thấy mối dục tình Tấm – Cám là quan hệ bao gồm tính chất đối kháng, một mất một còn. Trái thế, các bạn dạng kể hồ hết cho thấy: Cám đối lập hoàn toàn với Tấm và liên tục từ đầu đến cuối. Còn trong kịch bản phim thì sự xích míc giữa nhị nhân đồ gia dụng này không tới mức kịch tính, không khắc họa rõ nét. Chẳng hạn như chi tiết bà mẹ Tấm Cám đi bắt cá và hành vi đánh tráo của Cám đã biết thành lược đi, chỉ với được đề cập lại giỏi như hành động Cám bắt chước dội nước sôi nhằm được xinh xắn như Tấm cũng ko thấy đề cập đến. Đôi khi, sự mâu thuẫn này còn được sút nhẹ bằng phương pháp quy tội cho 1 nhân thiết bị khác. Chẳng hạn, hành động mẹ bé dì ghẻ thịt Tấm – khi trèo cau được đến là thủ đoạn khởi đi trường đoản cú viên thừa tướng.

- Số lần biến hóa của Tấm cũng trở thành cắt giảm: từ bốn lần trong truyện Tấm Cám xuống còn ba lần vào phim, lược đi lần biến hóa thứ 3 – Tấm biến thành khung cửi. Thực tế cho thấy, số lần chuyển đổi không phải là sự tăng tiến về số học tập bình thường, mà phía sau nó là sự biểu lộ về sự xung bỗng nhiên ngày càng gia tăng. Gs Nguyễn Tấn Đắc lý giải việc này như sau: “Về nguyên tắc, số lần biến hóa càng nhiều thì sự xung đột bộc lộ càng gay gắt, với ý chí hãm hại càng mãnh liệt. Vì vậy, số lần ám sát và chuyển đổi phải là con số tối đa” (1). Bởi vậy, vấn đề cắt bớt số lần biến chuyển hóa, thêm một lần tiếp nữa đã khiến cho sự xung chợt giữa hai bà bầu Tấm Cám giảm thiểu đi cực kỳ nhiều. Những biến hóa cũng chưa thực sự rõ nét, chưa đẩy mâu thuẫn lên tới mức đỉnh điểm – không thấy hồ hết lời rình rập đe dọa của chim xoàn anh “Giặt áo ông xã tao, thì giặt đến sạch; phơi áo ông xã tao thì phơi bằng sào, chớ phơi bờ rào, rách áo ck tao” hay lời hạch tội của khung cửi: “Cót ca cót ket/Lấy tranh chồng chị/Chị khoét mắt ra”.

Xem thêm: Cách Tẩy Keo Dán Giày Bung Keo Đế Và Tẩy Keo Cũ Bằng Combo Keo Dán Giày Minh Đức

- Cắt xén các cụ thể thể hiện dân tộc tính: Truyện cổ tích Tấm Cám là 1 trong những kiểu truyện ở trong loại phổ cập nhất trên nuốm giới. Cô Tấm trong truyện của rất nhiều nước phương Tây có tên là cô Tro phòng bếp hay nhọ nhem (Cendrillon – giờ Pháp, Cinderella – giờ đồng hồ Anh). Bên cạnh một số motif chung, đẳng cấp truyện này còn có rất nhiều tình tiết biểu thị dân tộc tính như: Hình ảnh hội làng, cảnh tìm cua bắt ốc, chiếc yếm đào, cây thị đầu làng..., và đặc biệt quan trọng phải nói tới là hình hình ảnh bà già mặt hàng nước (bản của Vũ Ngọc Phan và Nguyễn Đổng Chi) cùng miếng trầu hình cánh phượng. Với các làng quê nước ta – nhất là các thôn quê bắc bộ thì hình ảnh bà già hàng nước nơi các gốc nhiều đầu làng là 1 trong hình hình ảnh hết sức thân thương, quen thuộc. Nơi bắt đầu đa, tiệm nước là khu vực tiễn chân fan đi xa, là nơi tiếp nhận những kẻ tha hương trở về. Còn miếng trầu ở việt nam từ xưa có chân thành và ý nghĩa lớn trong nghỉ ngơi xã hội, nhất là việc cưới xin, trong câu hỏi giao duyên phái nam nữ. Cũng chính vì vậy mà những bậc làm thân phụ làm mẹ hay răn con gái “Thưa rằng: bác người mẹ em răn/Làm thân đàn bà chớ ăn uống trầu người”. Vào truyện cổ tích Tấm Cám có một chi tiết ngắn tuy vậy theo tôi nó trình bày rất rõ ràng về truyền thống lịch sử ăn trầu của bạn Kinh, kia là chi tiết nhà vua nghỉ ngơi chân ở mặt hàng nước bà lão, chú ý “miếng trầu têm cánh phượng rất khéo” biết ngay lập tức là của vợ mình têm – dầu biết rằng Tấm đang chết. Miếng trầu rất gần gũi đã nối lại nhân duyên, cụ thể này chỉ có ở trong truyện cổ tích nước ta. Theo GS Đinh Gia Khánh: đó là chủ đề gồm tính dân tộc, cùng ông lưu ý “khi viết lại truyện Tấm Cám hoặc cải biên, bỏng tác thành kịch bạn dạng chèo, múa rối,… thiển nghĩ phải chú ý đến chủ đề về miếng trầu giao duyên” (2). Trong những lúc đó, team biên kịch đã biến hóa bà già mặt hàng nước thành bà lão người dân tộc bản địa rất lạ lẫm, lạc điệu! Không rất nhiều thế, bà còn lên mặt răn dạy dỗ cả Thái tử bằng những lời nói đầy hóa học triết lý. Còn miếng trầu chỉ được ống kính lướt sang 1 chút xíu, chỉ khoảng 1% giây! Ở đây, câu hỏi gán ghép hình hình ảnh bà già người dân tộc với miếng trầu cũng là điều trái khoáy, chông chênh<1>. Khi xây dừng một cỗ phim, đạo diễn cần được nghĩ xa hơn mang đến sự quảng bá của văn hóa nước mình (như người nước hàn chẳng hạn); với bộ phim truyện liên quan mang lại văn hóa, văn học dân gian thì điều đó lại càng quan tiền trọng. Vì chưng vậy, cần giảm bớt đến mức tối đa việc cắt sút các cụ thể thể hiện dân tộc tính.

- Cái kết của mẹ con Cám: Đây là vụ việc khá nhạy bén cảm, đã được báo mạng đưa ra tranh luận tương đối nhiều lần. Gồm lẽ, để tránh “tâm bão”, team biên kịch đã lựa chọn giải pháp bình yên bằng giải pháp nhẹ hóa đi. Nắm thể, trong phim: Tấm chỉ thị bắt giam Cám vào ngục buổi tối - ko có chi tiết Cám chết vày dội nước sôi với muối thành mắm gửi đến dì ghẻ ăn. Mặc dù nhiên, cuối phim vẫn đang còn hình ảnh Tấm chuyển cơm “mời dì ăn” – ý nói nạp năng lượng mắm được thiết kế từ xác của Cám. Cụ thể này khá gượng gập gạo, vì chưng các bản kể phần đông nói rằng Tấm “gửi mang lại mụ dì ghẻ” cùng mụ “tưởng thật, bữa nào cũng nức nở khen ngon”, rồi tiếp nối mụ “lăn ra chết” chứ chưa hẳn vẻ khía cạnh thất thần cùng nước đôi mắt ngắn nhiều năm như trong phim. Ở đây, để làm tốt hơn, theo tôi đội biên kịch hoàn toàn có thể tham khảo các phiên bản kể khác – ví dụ điển hình các bản kể new sưu trung bình được ở bạc Liêu chẳng hạn. Theo nhà nghiên cứu và phân tích Nguyễn Tấn Đắc, vào 14 bạn dạng truyện Tấm Cám bắt đầu sưu tầm được ở bạc Liêu, có phiên bản không gồm cái chết của mẹ con Cám; tất cả 04 bạn dạng nói người mẹ con Cám bị sét đánh chết – như chị em con Lý Thông. Cần chăng, loại kết Cám cùng mụ mẹ kế chết bởi vì “bị sét đánh” là một “lối thoát” hợp lý và phải chăng nhất để “giải oan” cho thiếu phụ Tấm của Việt Nam?

Được biết, trước khi khởi quay, Ngô Thanh Vân thuộc năm biên kịch đã đoạt ra bố tháng để cùng viết, chỉnh sửa, thêm thắt, dựng nên một nội dung mang phong thái mới bên trên nền mẩu truyện quen thuộc. Điều này cho biết thêm Ngô Thanh Vân thuộc nhóm cộng sự đã có quá trình thao tác làm việc nghiêm túc, để ý đến kỹ lưỡng trước khi thêm sút các chi tiết trong kịch bản. Nhưng có lẽ do không có một rứa vấn trình độ về nghành văn hóa, văn học buộc phải nhóm biên kịch sẽ cắt giảm xuống nhiều chi tiết rất có giá trị về phương diện nghệ thuật. Điều này rất nhiều làm giảm đi tính thẩm mỹ của cỗ phim.

3. Những sáng sủa tạo…lệch pha

Qua tên gọi của bộ phim truyền hình “… chuyện không kể” cũng phần như thế nào cho họ biết rằng, bộ phim truyện sẽ sáng tạo thêm nhiều cụ thể mới bên trên nền truyện mà họ đã từng nghe biết lâu nay. Quả vậy, kịch bản của bộ phim truyện cho thấy, kề bên việc bảo lưu các cụ thể của truyện Tấm Cám như: cốt truyện Tấm bị mất bé cá bống, ông Bụt hiện ra giúp đỡ mỗi khi Tấm khóc, tiệc tùng, lễ hội thử giày, Tấm trèo cây cau xẻ chết, Tấm hết trở thành chim tiến thưởng anh, cây xoan đào rồi tới trái thị; kịch bạn dạng còn lồng ghép câu chuyện tình yêu đôi lứa, thêm câu chữ về tình yêu quê nhà đất nước. Cố thể, nhóm biên kịch đã trí tuệ sáng tạo thêm những nhân vật/tình máu sau:

- bộ phim truyện đã té sung, sáng chế thêm những nhân vật như Thượng hoàng, Tể tướng, đặc biệt là bộ tứ sát thủ Thạch Biền giết người không ghê tay, võ tường Trần bằng và Nguyễn Lực – nhị người bạn bè của Thái tử, thái giám Thuận Nô,.. Và các câu chuyện xung quanh các nhân thiết bị này. Theo đạo diễn Ngô Thanh Vân, những nhân thiết bị này được sáng tạo vì yêu say mê thông điệp nhân văn sinh sống hiền chạm mặt lành, ác đưa ác báo của mẩu chuyện và muốn bộ tứ Isacc, ST, Will, Jun Phạm của group 365 có cơ hội thử mức độ diễn xuất! “Các nhân vật trong truyện cổ tích Tấm Cám đã rõ ràng nên khó khăn nhất là làm thế nào “nhét” bốn đồng đội 365 vào nhưng mà vẫn thuyết phục fan xem. Ê kíp ra quyết định viết thêm các tình máu để giải quyết những điểm chủ quản đã quen thuộc thuộc” (3). Tại sao nêu ra coi chừng ko thuyết phục, bởi các nhân thiết bị này chỉ tương xứng với các phim truyện về đề bài lịch sử, trực thuộc thể loại thần thoại cổ xưa - cơ mà nếu truyện đề cập về lịch sử vẻ vang thì phim đã rẽ lối khác!

- Các bản khác nhau của truyện cổ tích Tấm Cám ở nước ta hay truyện Lọ Lem ở các nước trên trái đất đều có chi tiết đôi giày rất xinh xắn và nhỏ tuổi nhắn, nhỏ tuổi đến nấc không một bàn chân của một cô bé nào có thể mang vừa, đôi giày nhỏ tuổi xinh chỉ hoàn toàn có thể vừa căn vặn với song bàn chân bé dại xinh. Bởi vì chiếc giày nhỏ tuổi xinh một bí quyết kỳ lạ mới khiến cho Hoàng tử tò mò và quyết tìm cho ra cô gái sở hữu chiếc giày đó. Thế nên trong các phiên bản kể của nước ta và những nước Đông phái mạnh Á luôn có chi tiết rất nhiều cô nàng cố thay nong chân bản thân vào chiếc giày nhưng không ai vừa cả, cho đến khi Tấm đặt chân vào thì vừa vặn như in. Dân gian nói tới đôi giày đó là để nói về đôi chân, nói song chân đẹp là nói tới con người mẫu là vậy. Ở đây, Tấm đã chiếm lĩnh được vật báu là “đôi chân nhỏ tuổi bé” - chiếc duy độc nhất chỉ một mình Tấm được sở hữu, không ai có thể tranh chiếm được của Tấm. Theo GS. Nguyễn Tấn Đắc, motif bàn chân nhỏ tuổi này chắc chắn có tác động đến tục bó chân đã từng có lần tồn trên một thời hạn dài trong văn hóa Trung Hoa. Ở Việt Nam, khi nói tới bàn chân của phái nữ Kiều, Nguyễn Du cũng viết rằng: “Gót sen lãng đãng như gần như xa” (Truyện Kiều). Như vậy, theo ý niệm của dân gian thì đôi bàn chân nhỏ tuổi nhắn là hình tượng của một thiếu nữ đẹp – cả dáng vẻ lẫn phẩm hạnh. Mặc dù trong Tấm Cám: chuyện chưa kể của Ngô Thanh Vân có cụ thể khá kỳ lạ là: đôi bàn chân của Cám còn bé dại hơn cả chiếc giày nhỏ tuổi xinh đó! nhỏ dại đến nỗi, Thái giám buộc phải thêm một lóng tay nữa bắt đầu vừa! Như vậy, tại chỗ này nếu giải hình tượng đôi chân thì ví dụ nàng Cám – Lan Ngọc cute hơn, xứng đáng được gia công vợ hoàng tử hơn là cô Tấm - Hạ Vi. Sáng sủa tạo chi tiết này cho biết thêm nhóm biên kịch dường như không am đọc về văn hóa nên bao gồm những trí tuệ sáng tạo lệch pha.

- Khó thừa nhận diện thể loại: cảm hứng đầu tiên lúc chứng kiến tận mắt xong tập phim là sự trở ngại trong việc nhận diện thể loại. Vì thực sự, biên kịch/đạo diễn sẽ quá ôm đồm nhiều màu sắc: lãng mạn, ngôn tình, thần thoại, mang tưởng, hành động... Nhưng chưa lột tả được màu sắc nào mang lại nơi mang đến chốn cần càng về cuối, mạch phim càng đuối dần… ngay cả Ngô Thanh Vân một trong những phát biểu của mình cũng bộc lộ sự lúng túng này: bao gồm khi đạo diễn nhận định rằng thông điệp bao gồm của bộ phim truyện là “thông điệp nhân văn làm việc hiền chạm mặt lành, ác trả ác báo” (tức thông điệp của một truyện cổ tích), khi khác, “đả nữ” lại đến rằng: bộ phim truyện muốn tạo thành ra “hình ảnh người hùng đứng lên bảo đảm đất nước” (nhân vật không còn xa lạ của thể loại truyền thuyết). Như đang biết, bộ phim truyện lấy xúc cảm từ một truyện cổ tích nổi tiếng của nước ta – đó là truyện Tấm Cám. Đây cũng chính là kiểu truyện rất phổ cập trên toàn quả đât – với tên gọi là truyện Tro Bếp tốt truyện Lọ Lem. Việc lựa chọn một cốt truyện cổ tích quen thuộc thuộc, gồm sức ảnh hưởng lớn đến trung tâm thức và văn hóa truyền thống của người việt xưa ni vừa miêu tả sự thông minh của đạo diễn, tuy vậy mặt khác nó cũng yên cầu đạo diễn phải đương đầu với những thách thức: bắt buộc làm mới, kỳ lạ hóa mới thuyết phục, mới thu hút được khán giả. Mặc dù nhiên, việc làm mới cần được có đa số lập ngôi trường rõ ràng, bền chí mới tránh khỏi những nhập nhằng nêu trên.

- trong phim xuất hiện tương đối nhiều lời thoại theo phong cách hiền triết, tiến bộ như của bà lão mặt hàng nước: “Thanh niên trai tráng bây giờ đụng một tí là ko thiết sinh sống nữa… Điều đặc biệt quan trọng ở đây chưa phải ngươi là ai giỏi ngươi đã làm gì mà điều quan trọng đặc biệt là bạn phải làm cái gi để cứu vãn những sai trái đó” hay như là lời trọng điểm sự của Tấm khi trao khăn thêu mang lại Thái tử trọn vẹn xa lạ với các nhân trang bị của truyện dân gian. Lời thoại của nhiều nhân thiết bị trong phim cũng trở thành sáo rỗng. Các hạt sạn lời thoại kiểu dáng như: Tấm chờ cho Thái tử nuốt trơn tru viên ngọc thần mới cảnh báo chàng đã bị biến thành quái vật; Tấm nức nở bên quái vật nói tiếng người với lời mến ngôn tình... Tạo phản tác dụng. Các tình tiết xứng đáng lẽ gây xúc động, cao trào lại làm người theo dõi thấy nhảy cười.

- Đó là reviews riêng từng đưa ra tiết, còn đánh giá chung về tổng thể kịch phiên bản thì các tình huyết trong phim được bố trí lỏng lẻo và không thuyết phục. Thời gian đầu, mẩu chuyện xoay quanh cuộc sống của ba người mẹ con bên Tấm Cám, nhưng đến nửa sau, lại chuyển hướng làn phân cách sang nhân vật dụng Thái tử, đẩy lên vai nhân thiết bị này trách nhiệm giữ vững giang sơn, rồi để cuối phim, lại gượng ép đưa câu chuyện ba người mẹ con Tấm Cám vào. Đành rằng, tên phim là Tấm Cám: Chuyện chưa kể để ngụ ý rằng phim không chỉ là có câu chuyện Tấm cùng Cám. Dẫu vậy việc lựa chọn ra một nhân vật chủ yếu để các hành động, nhân vật dính theo vẫn không thuyết phục được bạn xem.

Nghệ thuật là form trời của sáng tạo. Điện hình ảnh nói chung, kịch bạn dạng nói riêng cũng là một mô hình nghệ thuật cần việc người sáng tác kịch phiên bản thêm sút cũng là chuyện thường xuyên tình, tất cả thể gật đầu đồng ý được. Tuy nhiên, ở chỗ này cũng đề xuất chân nhấn rằng: những khi sáng tạo, bạn nghệ sĩ cũng cần cái đầu lạnh, yêu cầu sự tỉnh hãng apple để biết phần nhiều vùng trời riêng rẽ của từng thể loại, tránh phần đa ôm đồm, thái quá, kiêng những trí tuệ sáng tạo không thích hợp lý,... Tiếc nuối thay, điều này lại xuất hiện không hề ít trong cỗ phim. Bởi vì điều này đã tạo nên sự kỳ vọng, chờ đón của mọi bạn thành … nỗi nhớ tiếc nuối!

***

Qua phần lớn phân tích trên, rất có thể thấy rằng so với cốt truyện truyện cổ tích Tấm Cám, kịch phiên bản bộ phim Tấm Cám: chuyện không kể đã cắt xén khá nhiều cụ thể hay vào các phiên bản kể, trí tuệ sáng tạo thêm nhiều tình tiết mới nhưng không thuyết phục, chưa hợp lý. Và vì thế mà theo tôi những thành công của bộ phim này cũng chỉ mới tạm dừng ở… một vài tín hiệu vui như đã điểm. Đây có lẽ bài hoc không rất nhiều riêng đến đạo diễn họ Ngô và ê kíp viết kịch bạn dạng mà cho cả những ai đang xuất hiện tham vọng làm cho những bộ phim truyền hình liên quan đến những vấn đề văn hóa, lịch sử của Việt Nam.

Nguyễn Tấn Đắc (2001), Truyện kể dân gian đọc bởi type với motif, Nxb công nghệ Xã hội, Hà Nội, tr 196.Dẫn theo Nguyễn Tấn Đắc (2013), Về type, motif cùng tiết truyện Tấm Cám, Nxb Thời Đại, Hà Nội, tr.527.

<1> bởi như đang biết, ngoài fan Việt, còn có nhiều dân tộc khác cũng đều có tục nạp năng lượng trầu, thậm chí được bộc lộ trong hình dáng truyện này (như truyện nói Kajong với Haloek - dân tộc bản địa Chăm, Ú với Cao - dân tộc Hơrê) mà lại chỉ riêng biệt ở người việt thì miếng trầu biến biểu trưng mang đến lối ứng xử tiếp xúc giữa các mối quan hệ trong cuộc sống xã hội, là phương tiện thể hiện tình cảm con người – tốt nhất là chuyện tình duyên phái nam nữ.

<2> Như trường vừa lòng nhân đồ vật Tấm được thần thoại hóa thành nhân vật dụng Vương phi Ỷ Lan – thê thiếp của hoàng đế Lý Thánh Tông, người mẹ ruột của nhà vua Lý Nhân Tông là 1 trong những minh chứng.